ABD-İran geriliminin emtia piyasalarını sarsmasıyla alüminyum fiyatları rekor seviyelere tırmandı. Hürmüz Boğazı’ndaki riskler ve üretim kesintileri küresel arzı tehdit ediyor.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası petrol fiyatlarındaki yükseliş ve küresel emtia piyasasındaki dalgalanmalar, alüminyum fiyatlarında da sert artışlara neden oldu. Nakliye aksamaları ve artan arz endişeleri, alüminyumda son dönemde görülen rekor seviyelerin ana sebepleri arasında yer alıyor.
Küresel alüminyum üretiminin yaklaşık yüzde 10’u Basra Körfezi’nde yoğunlaşırken, Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek olası bir kapanma veya kısıtlama, bölgeden yapılan alüminyum ihracatını doğrudan etkileme potansiyeli taşıyor. İran’ın bölgedeki tesislere yönelik füze ve dron saldırıları, uzun süreli üretim kesintisi endişelerini artırıyor.
Bu durum, Katar ve Bahreyn’deki alüminyum üreticilerini üretimi durdurma veya kapasite kısıntısına gitme yönünde adımlar atmaya zorladı. Küresel alüminyum arzının önemli bir kısmının bu bölgeden karşılanması nedeniyle, bu yıl küresel alüminyum açığının artması bekleniyor.
Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Emirates Global Aluminium’a (EGA) ait Et-Tavila tesisinin, İran’ın saldırılarında zarar görmesi, arz endişelerini daha da derinleştirdi. 1,6 milyon ton üretim kapasitesine sahip bu tesisin uzun vadede devre dışı kalması senaryosunda, küresel alüminyum piyasasında önemli bir arz açığı oluşacağı öngörülüyor.
Katar’daki Qatalum tesisi, küresel arzın yüzde 1’ini karşılarken, Mart ayından bu yana yüzde 60 kapasiteyle çalışıyor. Bahreyn’deki Alba tesisi ise küresel arzın yüzde 2’sini karşılayan üretim hatlarını geçici olarak durdurdu. Bu hatların en erken Haziran ayında üretime başlayabileceği tahmin ediliyor.
Orta Doğu dışındaki faktörler de alüminyum fiyatlarındaki artışa katkıda bulundu. Mozambik’teki Mozal izabe tesisinin bakıma alınması, küresel arz endişelerini artırdı. Bu gelişmelerin etkisiyle alüminyumun ton başına fiyatı, Şubat ayında 3.140 dolar iken Mart ayında 3.467 dolara yükseldi.
Nisan 2024’te Londra Metal Borsası’nda alüminyumun ton başına fiyatı yüzde 10,9 artış göstererek Mart 2022’den bu yana en yüksek seviye olan 3.546 dolara ulaştı. Yılbaşına göre ise alüminyum fiyatları yüzde 15,7’lik bir artış kaydetti.
Ak Yatırım Uluslararası Piyasalar Stratejisti Uraz Çay, Hürmüz Boğazı’nın kapanma riskinin, bölge ülkelerinin toplam 6,2 milyon tonluk yıllık alüminyum üretim ve ihracatını etkilediğini belirtti. Çay, global piyasada zaten sıkı olan arzın, savaşla birlikte daha da daralma riskiyle karşı karşıya kaldığını vurguladı. Çin’deki üretim kotası uygulaması ve diğer değişkenler göz önüne alındığında, alüminyum fiyatlarının 2022’den beri en yüksek seviyelere ulaştığını ifade etti.
Yorum Yap