Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Uluslararası Ekonomi Zirvesi’nde savaşın ekonomik etkilerini değerlendirdi. Türkiye’nin dayanıklılığına vurgu yapan Şimşek, maliye politikasının sağlam yapısını ve rezerv yeterliliğini öne çıkardı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Sapanca’da düzenlenen Uluslararası Ekonomi Zirvesi’nin (UEZ 2026) açılışında yaptığı konuşmada, savaşın küresel ekonomi üzerindeki etkilerine ve Türkiye’nin bu duruma karşı dayanıklılığına dikkat çekti. Şimşek, savaşın enerji piyasaları üzerinde yarattığı büyük şokun farkında olduklarını belirtti.
Bakan Şimşek, geçmişteki benzer şoklarla kıyaslandığında mevcut savaşın enerji piyasalarına etkisinin daha büyük olduğunu vurguladı. Hürmüz Boğazı’nın petrol, gübre ve doğal gaz açısından kritik bir geçiş noktası olduğunu belirten Şimşek, bu şokun büyüklüğünün bilincinde olduklarını ifade etti. Savaş nedeniyle petrol fiyatlarındaki artışın oldukça yüksek olduğuna işaret eden Şimşek, kırılgan bir ateşkesin bulunduğunu ve bunun piyasalara yansıdığını söyledi.
Şimşek, savaşın getirdiği yıkımın rehabilitasyonunun zaman alacağını ve mevcut ateşkes sürse dahi küresel ekonomi ve Türkiye üzerinde etkilerinin hissedileceğini kaydetti. Jeopolitik dengelerin değiştiği, ticaret savaşları, demografik dönüşüm, iklim krizi ve yapay zeka gibi birçok zorlu etkenin bir arada yaşandığı bir dönemden geçildiğini belirtti.
İtalyan düşünür Antonio Gramsci’nin sözlerine atıfta bulunan Şimşek, savaşların bu zorlu dönemi yansıttığını söyledi. Türkiye’nin dayanıklı olduğuna inandıklarını ve bunu geçmişte ispatladıklarını dile getiren Şimşek, 2023 ortasından bu yana uygulanan programın makroekonomik temelleri sağlamlaştırdığını ve Türkiye’yi şoklarla baş edebilecek duruma getirdiğini vurguladı.
The Economist dergisinin bir değerlendirmesine göre Türkiye’nin, güçlü tamponlara, düşük makroekonomik dengesizliklere ve sağlam temellere sahip bir ekonomi olarak öne çıktığını belirten Şimşek, Orta Doğu’daki çatışmaların Türkiye’ye enerji ve doğal gaz kanalı üzerinden yansımasının sınırlı kaldığını ekledi. Bu çerçevede, Türkiye’nin mevcut jeopolitik şoklara karşı daha yüksek bir dayanıklılık sergileyebilecek ülkeler arasında yer aldığını ifade etti.
Bakan Şimşek, Türkiye’nin Orta Doğu’ya ve özellikle Hürmüz Boğazı’nı kullanan tedarikçilere olan enerji bağımlılığının yok denecek kadar az olduğunu vurguladı. Doğal gazda İran’dan bir miktar ithalat olsa da bunun boru hatlarıyla yapıldığı için etkilenmediğini belirtti. Petrolde ise bağımlılığın neredeyse sıfır olduğunu söyledi. Bu durumun, savaş uzarsa veya enerji arz güvenliği sorunu yaşanırsa Türkiye için bir avantaj oluşturacağını dile getirdi.
Dayanıklılığın en önemli kaynağının maliye politikasının sağlam yapısı olduğunu belirten Şimşek, 2023’teki deprem ve diğer konulara rağmen bütçe açığını milli gelirin yüzde 3’ünün altına düşürdüklerini kaydetti. Kamu borcunun milli gelire oranının düşük olmasının, politikada manevra alanı tanıdığını ve şoklara daha güçlü tepki vermeyi sağladığını ifade etti.
Şimşek, dış açığın kritik bir kırılganlık alanı olmaya devam ettiğini ve petrol fiyatlarındaki artışın cari açığa doğrudan yansıyacağını belirtti. Savaşın enerji, ticaret ve turizm üzerinden ekonomiyi etkileyeceğini dile getiren Şimşek, Türkiye gibi enerji ithalatçısı ve bölgeye yakın ülkeler için temel riskin cari dengedeki bozulma olduğunu söyledi. Açıkta bir miktar artış olacağını ancak brüt dış finansman ihtiyacının geçmişin altında olacağını, bu durumun yönetilebilir görüldüğünü ekledi.
Türkiye’nin toplam borçluluğunun geçmiş şoklara oranla düşük olduğunu anlatan Şimşek, bu nedenle şoku en az zararla atlatabileceklerini ve Türkiye’yi yeniden güçlü konumlandırabileceklerini vurguladı. Şokun başlangıcında uluslararası rezervlerde önemli tamponlar inşa edildiğini belirten Şimşek, risk iştahındaki düşüşe rağmen vatandaşların döviz talebinin sınırlı kaldığını ve rezerv yeterliliği anlamında rahat bir noktada olduklarını sözlerine ekledi.
Yorum Yap